در سال ۱۴۰۳ ناترازی انرژی در ایران در چهار حامل اصلی (گاز، گازوئیل، بنزین و برق) حدود ۲۳ میلیارد دلار زیان به کشور وارد کرده است. پایین بودن قیمت سوخت نسبت به هزینه تولید و واردات، موجب قاچاق گسترده و زیان دولت شده است. کارشناسان راهحل اصلی را در کنترل نرخ ارز و اصلاح تدریجی قیمت انرژی میدانند. دولت سیزدهم نیز با اجرای ۲۸ سیاست از جمله توسعه CNG، خودروهای برقی و واقعیسازی قیمت، درصدد کاهش این ناترازی بوده است.
به گزارش پترونگاشت دکتر برزگر،مدیر عامل سابق سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در قسمت سوم یادداشت «اصلاح الگوهای مصرف و ایجاد بازار انرژی شاه کلید حل بحران ناترازی بنزین و انرژی» به بررسی ضرورت های موضوع ناترازی بنزین و انرژی پرداخته است. قسمت سوم این یادداشت را می توانید در ادامه مطالعه کنید:
قسمت سوم
طبق بررسی فرهیختگان در سال ۱۴۰۳، میزان ناترازی در ۴ حامل اصلی انرژی یعنی گاز طبیعی، گازوئیل، بنزین و برق نسبت به تولید، به ترتیب 35، 7، 21 و 27 درصد بوده و مجموع خسارت و عدمالنفع کشور از ناترازی ۲۳ میلیارد دلار برآورد میشود. این رقم مربوط به سال ۱۴۰۳ بوده و هر ساله با تشدید ناترازی انرژی به این رقم افزوده خواهد شد. کمبود انرژی در ایران درحالیست که ایران در جایگاه سومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک، سومین تولیدکننده بزرگ گاز دنیا و یازدهمین تولیدکننده بزرگ برق دنیا ایستاده است. این در صورتی است که حتی در اقتصادهای جا افتاده مانند کره جنوبی هم، قیمت انرژی متناسب با قیمتهای کالاهای دیگر تعیین می شود. لذا لازم است که انرژی مانند هر کالایی جایگاه مناسب خود را در سبد کالایی خانواده ها و صنعت پیدا کند وگرنه دچار اختلال می شود. مثلاً قاچاق می شود (حدود 3 تا 7.5 میلیارد دلار در سال) یا باعث ضرر بنگاه یا دولت می شود ( دولت یک لیتر بنزین را حدود40 سنت وارد می کند و پس از انجام هزینههای انتقال و ذخیره سازی و توزیع و تبخیر آنرا به حدود 2تا3 سنت می فروشد)؛ اگر چه راه حل اصلی کنترل و جبران این ناترازی ها در کنترل و تثبیت قیمت ارز و حفظ ارزش پول ملی است که بایستی مقدم بر متناسب سازی قیمت ها باشد ولی در دولت شهید رئیسی 28 سیاست رسمی دولت سیزدهم در حوزه بنزین و گازوئیل ارائه گردید که با ظهور دولت چهاردهم کمابیش دنبال شده و البته در برخی موارد نیز کاملا به فراموشی سپرده شده است:
واقعیسازی تدریجی قیمت، قیمتگذاری پلکانی، قیمت منطقهای شناور، اصلاح سهمیه کارت سوخت، کنترل کارت سوخت و کدینگ دقیقتر، عرضه آزاد بنزین سوپر، توسعه CNG در خودروها، توسعه LPG در ناوگان حمل و نقل درون شهری و برون شهری، گسترش خودروهای برقی و هیبریدی، نوسازی خودروهای فرسوده سبک، جایگزینی تاکسیهای قدیمی، نصب کیت CNG + کاتالیزور تاکسیها، تعویض مخازن فرسودهCNG، ارتقای استاندارد جایگاههایCNG/LPG، احداث جایگاههای LPG، افزایش ظرفیت جایگاههایCNG، ارتقای استاندارد سوخت به یورو۴، ارتقای استاندارد سوخت به یورو۵، توسعه سامانه معاینه فنی هوشمند، پلاکگذاری تراکتورها، راه اندازی سامانه رهگیری سوخت مرزی، صدور اوراق صرفهجویی نفت و گاز، مشارکت بخش خصوصی در توسعه جایگاهها، انجام کمپینهای عمومی کاهش مصرف و تشویق به استفاده از حملونقل عمومی، ارتقای بهرهوری خودروهای داخلی ۵–۶ لیتر/۱۰۰km، نوسازی کامیونهای دیزلی سنگین (Euro VI + DPF)، توسعه حملونقل ریلی بار و مسافر، توسعه کاربرد فناوریهای پایش هوشمند (ترافیک/سوخت/هوا/ حمل و نقل)، پرهیز از تمرکز بر «سوخت و قیمتگذاری آن» و توسعه نگاه یکپارچه به سوخت–برق–گاز–آب و حامل های انرژی در دراز مدت، ایجاد ابزارهای بازار و انگیزشی (بورس/اوراق انرژی، اوراق صرفه جویی، تعرفههای زمانی و …)، مدیریت تقاضا، تأمین مالی پروژه های بهینهسازی و یکپارچگی سیاست های انرژی، ابزارهای بازار، هوشمندسازی و پشتیبانی و فرهنگ سازی.
در قسمت بعد به ادامه بررسی ضرورت های موضوع ناترازی بنزین و انرژی پرداخته و برخی از روش ها و اقدامات انجام شده در این زمینه را توضیح خواهیم داد.
بدون نظر! اولین نفر باشید