در دو دهه اخیر مصرف بنزین در ایران رشد چشمگیری داشته و از حدود ۲۳ میلیارد لیتر در سال به میانگین ۴۵ میلیارد لیتر در پایان سال ۱۴۰۳ رسیده است. تداوم این روند با نرخ رشد حدود ۷.۵ درصد، احتمالاً مصرف را تا سال ۱۴۰۷ به حدود ۶۰ میلیارد لیتر افزایش خواهد داد و موجب فشار سنگین اقتصادی و بودجهای بر کشور میشود.
این بحران بخشی از ناترازی گستردهتر انرژی در کشور است که شامل گاز، برق، گازوئیل و سایر فرآوردههای نفتی میشود. پیام برزگر، مدیر عامل سابق سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، رئیس شورای راهبردی و پژوهشگر حوزه انرژی، تأکید دارد که اصلاح الگوهای مصرف و ایجاد بازارهای کارآمد انرژی، شاهکلید خروج از بحران ناترازی و نیروی محرکه پایداری اقتصادی ایران است. قسمت اول مقاله ایشان که با همین عنوان یعنی «اصلاح الگوهای مصرف و ایجاد بازار انرژی شاه کلید حل بحران ناترازی بنزین و انرژی» منتشر شده است را در ادامه می خوانیم:
قسمت اول
مصرف بنزین در کشور طی 20 سال اخیر رشد نگرانکنندهای داشته و از حدود 23 میلیارد لیتر در سال به حدود45 میلیارد لیتر به طور متوسط تا پایان سال 1403 رسیده است؛ این در حالی است که در تابستان امسال رکورد بالای 150 میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین در کشور نیز به ثبت رسیده، بر اساس محاسبات و اعلام رئیس سازمان برنامه و بودجه هزینه کرد حدود 6 میلیارد دلاری دولت بابت تامین بنزین را به همراه داشته و پیش بینی می شود که ادامه روند صعودی فعلی و تثبیت رشد 5 تا 10 (میانگین 7.5) درصدی، میزان مصرف سالانه بنزین را به حدود 60 میلیارد لیتر در سال 1407 خواهد رساند و هزینه کرد حدود 12 میلیارد دلاری را برای کشور رقم بزند (قیمت بنزین تحویلی وارداتی 40 سنت، متوسط هزینه تولید و فروش 113میلیون لیتر روزانه بنزین داخلی بدون ارزش نفت خام تحویلی 6400 تومان و قیمت دلار 50.000 تومان محاسبه شده است). این روند فزاینده نشانک های فشار بیش از حد تقاضا و مصرف بی رویه منابع ملی و نهایتا ناترازی و مشکلات بودجه ای و اقتصادی و حتی اجتماعی و امنیتی هستند. این در حالی است که موضوع ناترازی بنزین با انواع دیگر حامل های انرژی بویژه گاز، برق و انواع سوخت و فرآورده های نفتی همانند گازوئیل، نفت کوره و نفتا تحت عنوان ناترازی انرژی از یک سو و با مباحث مهم اقتصادی همانند تورم و نرخ ارز، واردات و … به شدت گره خورده است.
از دیگر سو سیاستگذاری و مدیریت صحیح در حوزه های تولید، توزیع، نظارت، قیمت، تقاضا و مصرف از جمله اولین گام های مقابله با این ناترازی است که در ادوار مختلف مجلس و دولت های مختلف مورد تدبیر و اجرا قرار گرفته است. این نوشتار با بررسی ابعاد موضوع ناترازی انرژی با محوریت بنزین، به ارائه روش اجرایی و نسبتا جامع در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت پرداخته و پیشنهادهایی قابل اجرا برای حل این مساله که ظرفیت تبدیل شدن به بحران دارد را ارائه کرده است.
نویسنده انتظار دارد این سلسله نوشتارها که تحت عنوان اصلاح الگوهای مصرف و ایجاد بازار انرژی شاه کلید حل بحران ناترازی بنزین و انرژی منتشر خواهد شد علاوه بر نقش فرهنگسازی، به مدیریت صحیح مصرف و اتخاذ تصمیم شایسته در حوزه ناترازی بنزین و انرژی کمک شایانی بنماید. همچنین از تمامی فرهیختگان، اندیشمندان، نخبگان و دلسوزان شهرستان و استان تقاضا دارد نکته نظرات ارزشمند خود را از طریق این رسانه و یا از طریق شبکههای اجتماعی به نویسنده منتقل نمایند.
بدون نظر! اولین نفر باشید