بررسی عملکرد متانولی های بورسی در ۵ ماهه اول ۱۴۰۴ با نگاهی به زنجیره ارزش متانول در کشور
بررسی اطلاعات کدال سه شرکت متانول ساز بورسی شامل پتروشیمی فناوران (شفن) با ظرفیت سالانه ۱ م تن متانول، پتروشیمی خارک (شخارک) با ظرفیت ۶۶۰.۰۰۰ تن و پتروشیمی زاگرس با ظرفیت۳.۳ میلیون تن در سال نشان می دهد که تولید آنها در مقایسه با مدت مشابه ۵ ماهه در سال ۱۴۰۳ (۱.۶۵۵.۴۹۰تن)، به میزان حدود ۵ درصد کاهش پیدا کرده است. همچنین این سه شرکت تا پایان مرداد ماه ۱۴۰۴ مجموعا حدود ۱.۵۸۳.۰۸۹ تن تولید کرده اند، درحالیکه متوسط ظرفیت اسمی ۵ ماهه آنها حدود ۲.۰۶۷.۰۰۰ تن می باشد که در نهایت با تولید عملیاتی حدود ۷۶.۶۱ درصد نسبت به ظرفیت اسمی خود رسیده اند. در این میان پتروشیمی فناوران نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۶۷.۵ درصد و نسبت به ظرفیت اسمی خود حدود ۵۹.۵ درصد تولید کرده است. پتروشیمی خارک ۸۶ درصد نسبت به ۱۴۰۳ و حدود ۹۰.۲ درصد نسبت به ظرفیت اسمی خود تولید کرد و پتروشیمی زاگرس حدود ۹ درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته و حدود ۷۹.۲ درصد از ظرفیت اسمی خود متانول تولید کرده است. حال باید دید که با فرارسیدن فصل سرما و کاهش احتمالی میزان تحويل گاز به این شرکت ها تولید و سود این شرکت ها چگونه مدیریت خواهد شد و به چه سمت و سویی خواهد رفت و آیا تدابیر مدیران ین شرکتها در فصول گرم سال جهت استفاده از حداکثر میزان گاز و ظرفیت تولیدی آنها کافی بوده است یا خیر؟
در این میان قیمت ریالی متانول نیز افزایش حدود ۵۰ درصدی نسبت به سال گذشته داشته است که سبب افزایش ریالی درآمد حاصل از فروش ان شرکت ها شده است.
به نظر می رسد جنگ ۱۲ روزه از یک طرف، لزوم آمادگی پدافندی و تخلیه و پایین نگهداشتن سطح مخازن و عدم امکان تولید با ظرفیت بالا و حداکثری و زمان بر بودن راه اندازی ها از عوامل اصلی این کاهش تولید در ۵ماهه نخست ۱۴۰۴ بوده است.
اگرچه پتروشیمی فناوران در اورهال و تعمیرات اساسی بوده و تولید آن از شهریور ماه افزایشی شده است ولی بایستی این میزان بازدهی در چند ماهه آتی و قبل از شروع زمستان افزایش یابد که محتاج تدبیر مدیران و پشتیبانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی است.
در هر صورت ناترازی گاز در زمستان امری اجتناب ناپذیر است که بایستی با پیگیری و ایفای نقش فعال از سوی شرکت ملی صنایع پتروشیمی که مدتی است کم فروغ نشان داده، در حداقل میزان خود اتفاق بیفتد؛ در غیر اینصورت میانگین تولید عملیاتی این شرکت ها باز هم پایین تر خواهد آمد و بیشتر از میزان ۲۳ درصد ظرفیت اسمی این شرکت ها خالی خواهد ماند.
ایجاد بازار انرژی بویژه برای فروش گاز و اوراق گاز و انرژی توسط مردم که در دستورکار وزارت نفت هم قرار دارد و چیزی شبیه به طرح وان گازی ارائه شده توسط دکتر جلیلی می باشد، می تواند در امر بهینه سازی و صرفه جویی و نهایتا افزایش تولید و ارزش افزوده متانول سازان موثر باشد. دراینصورت شرکت های پتروشیمی می توانند به قیمت متوسط حدود ۱۵ برابری (که بعضا ممکن است بسیار فراتر نیز باشد)، اوراق گاز صرفه جویی شده را از مردم بخرند و تولید خود را افزایش دهند. این مساله درخصوص برق هم امکانپذیر است.
با همه این احوال افزایش ظرفیت تولید متانول در کشور ارثی است که خواسته یا ناخواسته امروز به ما رسیده است چرا که در یک برهه زمانی در اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ ما صرفاً به تولید بیحد و حصر متانول و طراحی و نصب واحدهای متانولی با توجه به قیمت مناسب آن نسبت به گاز طبیعی در جهان پرداختهایم، ولی امروز با بالا رفتن قیمت گاز طبیعی و پایین آمدن قیمت متانول در دنیا وارث یک ظرفیت بسیار بالا در حوزه متانول هستیم که مسلما یکی از مهمترین راههای رفع این مشکل *افزایش زنجیره ارزش متانول* در کشور است.
اگر چه علاوه بر اسید استیک که به لحاظ اقتصادی تولید آن عموما به صرفه نیز هست، ما در تولید فرمالین، فرمالدهید، استالدئید، ام تی بی ای و برخی دیگر از مشتقات زنجیره متانول در کشور موفق بودهایم، ولی در مصارف جدید متانول در دنیا همانند استفاده از آن در ترکیب با بنزین و گازوئیل به عنوان سوخت و یا در تولید برق در باتری ماشینهای برقی کمتر ورود کرده ایم.
همچنین در تبدیل متانول به پروپیلن و اتیلن که از مدتها پیش در کشور چین در حال انجام است و البته برنامهریزیهای زیادی هم در کشور به درستی یا به غلط به ویژه در اواخر دهه ۹۰ انجام شده، که به دلیل نداشتن تکنولوژی از یک طرف و عدم پیشرفت واقعی پروژههای پژوهشی مربوطه در داخل کشور از دیگر سو رشد چندانی نداشته است و همچنان در هاله ای از ابهام است و در حوزه مواد پیشرفته پتروشیمیایی جدیدتر در زنجیره متانول همانند متیل آمین ها و …، نیازمند ورود تکنولوژیهای پیشرفته هستیم که امیدواریم شرکت های بالادستی پتروشیمی در زمینه زنجیره ارزش آن اقدام نمایند.
بدون نظر! اولین نفر باشید